Hals artrose: Wat betekent dit voor je paard? En hoe kun jij hem helpen?!

Wat is hals artrose en hoe wordt het gediagnostiseerd?

Artrose is een degeneratieve aandoening van het gewrichtskraakbeen. Oftewel de kwaliteit van het kraakbeen gaat achteruit en er ontstaat een ontstekingsreactie in het gewricht. Hierdoor ontstaat pijn. In het geval van hals artrose hebben we te maken met artrose van de facetgewrichten van de wervels in de hals. Meestal gaat het om de 5e, 6e en /of 7e halswervel.

Een paard kan allerlei klachten laten zien:

  • verminderde beweeglijkheid van de hals
  • stijf in de beweging
  • minder zin om te trainen
  • slecht humeur door pijn
  • verminderde spieropbouw
  • kreupelheid
  • uitvalsverschijnselen

Hals artrose kan aangetoond worden door het maken van röntgenfoto’s en/ of een echo van de hals.

Op bovenstaande foto zie je twee cirkels. De groene cirkel geeft de regio aan waar de wervels contact met elkaar maken via de facetgewrichten. De rode cirkel geeft de afwijking aan. Daar zie je botnieuwvorming rond het facetgewricht. Dit paard heeft een forse vorm van hals artrose. De artrose zit in het facetgewricht laag in de hals.

De foto hierboven zie je een wervel die wat hoger in de hals ligt. Hierbij zie je normale wervels en normale facetgewrichten.

Wat is de oorzaak van hals artrose?

Hals artrose ontstaat door een overbelasting van de facetgewrichten. Overbelasting kan heel acuut zijn zoals bij een ongeval. Als een paard bijvoorbeeld over de kop slaat dan is er plotseling een enorme hoge druk op de facetgewrichten waardoor er schade ontstaat. Soms kan deze schade uiteindelijk artrose tot gevolg hebben.

Dit paard wordt kort in de hals gereden. Daardoor komen de wervels onder druk te staan. Je kunt de scherpe hoek zien bij de overgang van de hals naar de borst. In dit gebied ontstaan de meeste gevallen van hals artrose.

Meestal gaat het om chronische overbelasting. Eén van de meest voorkomende oorzaken van chronische overbelasting is DE TRAINING. Meer specifiek de hoofd-hals houding van het paard. Training waarbij het paard te kort in de hals wordt gereden, opgekruld en / of met veel druk in de mond, zorgt voor een afwijkende positie van de wervels laag in de hals. Dit in combinatie met een terugwerkende hand, oftewel druk, zorgt voor overbelasting van de facetgewrichten op langere termijn.

Paarden die hypermobiel zijn hebben in de lage halsregio minder stabiliteit waardoor de halswervels te veel beweeglijkheid hebben. Dit zorgt ervoor dat deze paarden sneller overbelast zijn in de facetgewrichten van de hals.

Wat zijn de gevolgen voor je paard?

Je paard gaat in de loop de tijd meer en meer discomfort en pijn ervaren. Zeker als hij kort in de hals gereden wordt. Je zult dan ook merken dat je paard steeds tegendraadser wordt als je hem met zijn hoofd in een houding wilt vragen. Hij heeft pijn, zeker wanneer hij met zijn hoofd in de dressuurhouding achter de loodlijn moet lopen. Hij kan daardoor allerlei kreupelheden ontwikkelen, meestal aan de voorbenen. Veel paarden hebben niet alleen last van hun hals, maar zijn ook gevoelig op hun rug.

Tussen alle wervels treden zenuwen uit. Als er veel nieuw bot gevormd wordt vanwege de artrose, kunnen deze zenuwen bekneld raken. Je paard kan dus ook neurologische afwijkingen krijgen zoals ataxie.

Wat kun jij doen om je paard te helpen?

Het beste wat je voor je paard kunt doen is zorgen dat hij geen hals artrose ontwikkelt. En daarvoor moet je paard getraind worden in een lichaamshouding die zijn rug en hals gezonder en sterker maken. Druk op de lage hals moet vermeden worden.

Het paard van de röntgen foto heeft een forse mate van halsartrose. Gelukkig zegt een röntgenfoto niet altijd iets over in welke mate een paard gerevalideerd kan worden. Dit komt omdat veel pijn voortkomt uit het fasciale systeem. Fascies zijn alle bindweefsel structuren die als een soort driedimensionaal netwerk door het hele paard heen lopen. Ze verbinden het paard van neus tot staart en van huid tot en met de diepste organen.

Fascies zijn verantwoordelijk voor de vorm van het lichaam, de bewegingsmogelijkheden en slaan energie op voor beweging.

Fascies kunnen om allerlei redenen verstrakt raken. Door overbelasting, stress, verkeerde voeding en nog veel meer. Als er verstrakkingen in het fasciale systeem zitten kan het paard niet meer een goede lichaamshouding aannemen en niet meer correct bewegen.

Fascies zijn niet zichtbaar op de röntgenfoto en maar heel beperkt op de echo. Verstrakte fascies in de hals regio kunnen wel voor veel pijn zorgen EN de druk op de halswervels neemt toe. Ze trekken als het ware de halswervels naar elkaar toe waardoor de beweeglijkheid afneemt en de irritatie in de gewrichten toeneemt.

Zowel voor het voorkomen van hals artrose als voor de behandeling ervan is het dus belangrijk dat het fasciale systeem van het paard losgemaakt wordt en het paard getraind wordt in een goede lichaamshouding met voldoende lengte in de hals.

De artrose zelf is niet te genezen! Wel kun je in veel gevallen ervoor zorgen dat een paard met hals artrose zich weer goed gaat voelen en weer volledig functioneel wordt.

Bij paarden waarbij er neurologische verschijnselen zijn, zijn de vooruitzichten minder gunstig. Daarbij is de botnieuwvorming zo uitgebreid dat de uittredende zenuwen bekneld zijn geraakt. In enkele gevallen zijn ze gebaat bij het losmaken van de fascies. Dan waren de zenuwen geïrriteerd geraakt door te strakke fascies en niet door de botnieuwvorming zelf.

Kortom hals artrose kun je voorkomen:

  • door je paard naar de juiste hoofd-halshouding toe te rijden door hem je hand te laten nemen naar die positie. In plaats van hem naar de juiste positie toe te trekken.
  • door met een lichte aanleuning te rijden.
  • door er voor te zorgen dat zijn fasciale systeem los is en goed functioneert.

De juiste lichaamshouding en hoofd-hals houding kun je zien op de onderstaande foto’s. Lengte hoeft niet te betekenen laag. Lengte wil zeggen dat de neus ver van het lichaam af is. De neus is op of voor de loodlijn. Ook als er meer verzameling wordt gevraagd. Dan is de positie van de halswervels correct en ontstaat er geen verhoogde druk laag in de hals.

Dit paard wordt in voorwaarts neerwaartse tendens gereden. Hij heeft voldoende lengte in de hals. De afstand tussen de kin en de borst is groot. Dat bepaalt de lengte. De groene lijn geeft de positie van de wervels aan. Je kunt zien dat de scherpe hoek onder in de hals verdwenen is. De druk op de teugels is licht.
Dit paard wordt in iets meer verzameling gereden. Nog steeds is er sprake van lengte in de hals waardoor de hoek van de halswervels naar de borstwervels vloeiend verloopt.

Er is veel wat jij kunt doen voor je paard!

Als je paard gediagnostiseerd wordt met hals artrose hoeft dat dus zeker niet het einde van zijn leven (als rijpaard) te betekenen. Er is veel wat jij voor hem kunt doen. Het kost wel een beetje tijd en energie en het vermogen om goed je paard te observeren wat wel en wat niet werkt voor hem.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *